Een synopsis van het tussenrapport
In de periode 2005-2009 haalde ongeveer 40% van de kandidaten een onvoldoende op het centraal eindexamen Latijn. Dat is meer dan voor enig ander vak. Bij de Moderne Vreemde Talen is dit ongeveer 25%. Dit was aanleiding voor staatssecretaris Bijsterveldt (OCW) om een Verkenningscommissie in te stellen met als opdracht een analyse te maken van de feitelijke situatie in het onderwijs in de Klassieke Talen en de maatschappelijke context daarvan. Deze commissie moest de situatie beoordelen en aanbevelingen doen voor de toekomst.
In september 2009 heeft deze commissie onder voorzitterschap van prof. dr.C.H.M. Kroon en prof. dr. I. Sluiter een tussenrapport uitgebracht om het veld te betrekken bij hun bevindingen en te peilen waar knelpunten in hun analyse en voorstellen liggen.
De commissie heeft niet slechts naar de slechte eindexamenresultaten gekeken, maar wilde vanuit de basis de problemen benaderen. Zij sluit daarom in de eerste plaats aan bij de doelstellingen van de Klassieke Talen in het VWO. Het bestaansrecht van de Klassieke talen ligt op het terrein van identiteit en zelfontplooiing, het nadenken over verhoudingen tussen individu en gemeenschap, reflectie op de betekenis van burgerschap, op de gedeelde geschiedenis van Europa en op de moderne tijd vanuit een historisch besef en perspectief. De commissie sluit daarnaast aan bij ideeën van Martha Nussbaum die pleit voor 'cultivating humanity' als kern van de geesteswetenschappen en de Klassieke Talen. Daarom wil de commissie ook evenveel nadruk gaan leggen op zowel de taal als de cultuur. De belangrijkste consequentie hiervan is dat ze vindt dat de proefvertaling die nu een belangrijk deel van het Centraal Eindexamen uitmaakt onvoldoende toetst waar het bij deze vakken om zou moeten gaan. De proefvertaling zou daarom moeten komen te vervallen. In de bovenbouw zou meer aandacht besteed moeten worden aan het thematisch lezen van verschillende antieke auteurs en er zou ook meer gebruik gemaakt moeten worden van vertaalde antieke teksten. In de bovenbouw krijgen alle gymnasiasten een nieuw vak, Griekse en Latijnse Taal en Cultuur, waarin zowel Latijnse als Griekse teksten aan bod komen. Voor die leerlingen die zich in het bijzonder willen toeleggen op het vertalen komen keuzevakken Grieks en Latijn. Het vak KCV verdwijnt.
De reactie van de sectie Klassieke Talen
De sectie Klassieke Talen van het Cygnus Gymnasium waardeert het dat de commissie de vakken opnieuw vorm wil geven en daarbij teruggrijpt op de doelstelling van het onderwijs in de Klassieke Talen. Deze holistische visie is aantrekkelijk en gaat ook verder dan de oplossingen die werden gegeven in het uitgebreide rapport Vakdossiers Tweede Fase. Klassieke Talen van M. Goris (2007). In de huidige discussie over het tussenrapport wordt veel aandacht besteed aan de nieuwe vormgeving van het vak, maar blijft de relatie met deze doelstelling vaak buiten beschouwing. Het is daarnaast goed dat de commissie nadrukkelijk aansluit bij het onderzoek van prof. dr. S. Waslander, Latijn en de kracht van de vanzelfsprekendheid (2009). Op scholen waar goede eindexamenresultaten voor Latijn behaald worden is dat vak vanzelfsprekend en wordt het breed gedragen in de hele schoolorganisatie.
Er zijn reële problemen bij Klassieke Talen; niets doen is geen optie. Het Cygnus Gymnasium heeft nog geen jaar met eindexamens achter de rug maar meent niet dat het in dit opzicht een uitzondering is. In de afgelopen maanden hebben schoolleiders en classici met name kritiek geuit op het verdwijnen van de proefvertaling van het CE in het voorstel van de commissie. Dit zou leiden tot een 'gymnasium light'. Ook wij pleiten voor het behouden van het centraal toetsen van het vertalen voor alle gymnasiasten. Men kan pas goed over antieke teksten praten, in origineel of in vertaling, wanneer men gedegen geschoold is in het systeem van de taal. De onderbouw biedt daarvoor nog te weinig basis. Daarnaast zien wij op het Cygnus Gymnasium ook dat veel leerlingen het puzzelen in een lastige Griekse of Latijnse tekst wel degelijk kunnen waarderen.
Wanneer men weet dat in de bovenbouw teksten in vertaling worden gelezen, dan zal dit in de onderbouw demotiverend werken bij het degelijk leren van de grammatica. In het huidige plan, met GLTC en de twee keuzevakken Latijn en Grieks, is daarbij de kans groot dat de aanmelding voor de twee nieuwe keuzevakken gering zal zijn. Daardoor zullen deze vakken ook onder druk komen te staan.
De commissie wil een eindvoorstel geven dat breed gedragen wordt door de gymnasia. Men krijgt de indruk dat dit brede draagvlak er nu nog niet is. We zullen tot de zomer moeten wachten welk uiteindelijk plan de commissie bij de staatssecretaris indient en welk traject er vervolgens zal worden belopen.
17 januari 2010
Cygnus Gymnasium, sectie KT
|
|
